Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi

Nếu em vẫn chưa biết cách phân tách 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi sao cho khoa học, đầy đủ các ý chính, vậy em có thể tham khảo bài văn mẫu dưới đây của chúng tôi để nắm vững hơn kỹ năng viết bài văn phân tách văn chương.

Đề bài: Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi

Mục Lục bài viết:
I. Dàn ý cụ thể
    1. Mở bài
    2. Thân bài
    3. Kết bài
II. Bài văn mẫu

Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi
 

I. Dàn ý Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi (Chuẩn)

1. Mở bài

– Giới thiệu về tác giả, tác phẩm
– Trích đoạn thơ (7 câu thơ đầu)

2. Thân bài

– Giới thiệu nội dung của 7 câu thơ (nỗi nhớ của người ly biệt trước mùa thu của Hà Nội).
– Hai câu đầu: Mùa thu trong nỗi nhớ
+ “Mát trong”: Không gian mát lành của trời thu, hồn thu của núi sông được tóm gọn lại.
+ So sánh “sáng mát trong như sáng 5 xưa”: “5 xưa”: 5 của những ngày Hà Nội trước chiến tranh hay là 5 nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập?
+ “Hương cốm mới”: Đặc thù riêng của Hà Nội, thức quà ngon lành, thơm ngát trong gió thu (So sánh với hương ổi trong thơ Hữu Thỉnh).

– Ba câu tiếp: Hồi ức về mùa thu của Hà Nội
+ Tác giả đứng ở ngày nay nhớ về dĩ vãng 5 xưa “ngày thu đã xa”.
+ “Nhớ”: Sự hoài niệm từ trong tâm hồn. Nhà thơ sử dụng nghệ thuật “đồng hiện” tái tạo cả dĩ vãng và ngày nay trong cùng 1 khổ thơ.
+ “Những ngày thu đã xa”: Những ngày thu lúc thi sĩ còn được ở giữa Hà Nội, cảm nhận sự chuyển đổi của trời thu Hà Nội => mùa thu in hằn sâu đậm trong tâm não.
+ “Chớm lạnh”: Vừa mới bước vào cái lạnh, chỉ hơi se sắt, hiu hiu => 1 từ gợi tả tinh tế, cảm nhận cái lạnh mơn man da thịt con người.
+ Nhà thơ nhớ đến những tuyến phố dài của Hà Nội đang trong mùa thay lá, xao xác những lá vàng bay trong gió lạnh.
+ “Hơi may”: Gió lạnh – từ Hán Việt, đặt từ “hơi may” vào câu thơ khiến câu thơ nhẹ nhõm, tinh tế hơn (so sánh với thơ Nguyễn Khuyến).
+ “Xao xác”: Từ tượng thanh gợi tả âm thanh của những chiếc lá thu bay

– Hai câu cuối: Quyết tâm ra đi của chàng trai Hà Nội:
+ “Người ra đi”: Những người con Hà Nội, những chàng trai Hà Nội từ giã qua hương ra đi vì chí mập quốc gia.
+ “Đầu ko ngoảnh lại”: Quyết tâm đanh thép, bước đi ko chút quyến luyến.
+ Thế mà, “sau lưng thềm nắng lá rơi đầy”: Mùa thu còn ở lại phía sau, quê hương thân thương cũng ở lại phía sau, chút quyến luyến còn lại trong thâm tâm chàng trẻ trai.
=>Nói là đi ko quyến luyến mà thực trong tâm họ là sự xâu xé nội tâm tới cao độ. Đây là tâm lý chung của lớp thanh niên trí thức ra đi mùa thu 5 đấy.

– Kết luận chung:
+ 7 câu thơ trên trình bày tình yêu mùa thu của tác giả
+ Mỗi câu thơ tràn đầy tình cảm, kết lại chấp thuận phấn đấu ra đi vì sự nghiệp của quốc gia.
+ Nghệ thuật so sánh, đồng hiện được sử dụng cởi mở.
+ Ngôn từ đầy biểu cảm, tinh tế.

3. Kết bài

– Tình yêu quê hương của thi sĩ hết sức thâm thúy phê chuẩn bức tranh về mùa thu Hà Nội trong nỗi nhớ.

 

II. Bài văn mẫu Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi (Chuẩn)

“Tháng 8 mùa thu, lá rơi vàng chưa nhỉ? Từ độ người đi, nhớ thương lặng thầm, …” Nhắc về mùa thu của quốc gia Việt Nam thì chẳng đâu hơn mùa thu của Hà Nội, cái mùa nhưng mỗi con người Việt Nam luôn cảm thấy bổi hổi, thân yêu nhất. Mùa thu của 1 Hà Nội – Thăng Long nghìn 5 văn hiến cứ vương vấn, da diết trong ta biết bao điều. Thu Hà Nội thật đẹp, thật nên thơ, trữ tình. Chẳng vậy nhưng bất kỳ người con nào của Hà Nội đi xa cũng đều nhớ về quê hương, nơi có Hồ Tây chiều hôm, có vòi hoa sen thơm, có “hương cốm mới” và có 1 mùa thu thật dịu dàng. Với Nguyễn Đình Thi cũng vậy, Hà Nội trong ông, quê hương tổ quốc trong ông là 1 mùa thu của Hà Nội thật bình an, vấn vương tâm hồn người:

“Sáng mát trong như sáng 5 xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới
Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những tuyến phố dài xao xác hơi may
Người ra tiên phong ko ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy.”

Chẳng phải mùa xuân với những đóa hoa thơm đặc sắc khoe sắc màu, chẳng phải mùa hạ với tiếng ve kêu râm ran, cũng chẳng hề mùa đông với những vạt sương bảng lảng trên mặt hồ Gươm buổi sớm, mùa thu của Hà Nội mới là thứ làm cho Nguyễn Đình Thi luôn bâng khuâng mỗi lúc nhớ về. Bởi Hà Nội hấp dẫn nhất, dịu dàng nhất có nhẽ chính trong những ngày với sắc trời thu này. Mang hàn huyên của 1 người ra đi, Nguyễn Đình Thi đã vẽ lại mùa thu ly biệt thật rực rỡ đã từ nửa thế kỉ trước thế nhưng vẫn khiến tâm hồn người đọc chúng ta vấn vương mãi ko thôi.

Bắt đầu bài thơ, Nguyễn Đình Thi đã viết trong nỗi nhung nhớ tới cháy lòng, nhớ 1 mùa thu đã xa. Ông đã xúc động nhưng viết lên cái hồn của tổ quốc muôn thuở để khởi đầu cho bài thơ “Tổ quốc”:

“Sáng mát trong như sáng 5 xưa
Gió thổi mùa thu hương cốm mới”.

Những rung động sâu thẳm trong tâm hồn tác giả đã khiến ông tái tạo lên 1 mùa thu trong nỗi nhớ triền miên của mình. Những sáng mùa thu với hương gió lạnh se se áo, với những chùm hoa sữa ngây ngất lòng người, với bầu trời xanh, với khí trong sạch, … Như Nguyễn Khuyến cũng đã gợi tả:

“Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt”

Phcửa ải, bầu trời đấy thật trong sạch, “mát trong” biết bao lăm như những tháng ngày “5 xưa”. Chỉ với 2 từ “mát trong” hình như làm cho tâm hồn của chúng ta được đắm trong cái ko khí của làn gió thu mơn man khắp da thịt, thổi mát của tâm hồn con người làm cho ta thật lâng lâng. Chỉ với 2 chữ này thôi, cả 1 mùa thu với khí thu, hồn thu của núi sông được tóm lại thật ngăn nắp, với màu sắc thật xinh xắn. Ở đây, Nguyễn Đình Thi đã sử dụng phép so sánh giữa ngày nay và dĩ vãng “sáng mát trong” của ngày bữa nay với “sáng 5 xưa”. Đặt vào thời khắc sáng tác bài thơ này, chúng ta mới thật hiểu được ý của tác giả. Bài thơ được sáng tác trong khoảng 8 5, 8 5 trời thai nghén từ 1948 tới 1955, biết bao mùa thu đã đi qua Hà Nội, có những 5 tháng chiến tranh ác liệt, có những 5 tháng thật êm dịu. Thế mà, sáng mùa thu này, thu Hà Nội quay về là thu Hà Nội, dịu dàng, trong trẻo như xưa, như những ngày thu êm ả, chiến tranh chưa mở màn. Hay cũng có thế là mùa thu độc lập trước hết sau những 5 tháng dài của chiến tranh lúc Bác Hồ thân thương của chúng ta đứng giữa quảng trường Ba Đình lịch sử dõng dạc đọc bản Tuyên Ngôn khai sinh ra 1 nước Việt Nam độc lập tự do? Nhưng dù là gì thì mùa thu Hà Nội vẫn “mát trong” như thế, vẫn đẹp và bình an như thế.

Câu thơ thứ 2, Nguyễn Đình Thi đã viết:

“Gió thổi mùa thu hương cốm mới”

Nếu nhắc về thu Hà Nội nhưng ko nhắc đến món cốm gói trong lá sen thì có nhẽ sẽ là 1 khuyết điểm mập. Thế nên, trong cái nhớ quyến luyến của 1 người sắp đi xa, thức quà đặc sản nhưng Nguyễn Đình Thi nhớ nhất là món cốm làng Vòng. Hương gió thu thoang thoảng thổi qua đây mang theo “hương cốm mới”. Cái hương cốm đấy quyện sánh lại trong làn gió thu, lướt qua những tuyến phố, phả vào lòng người nỗi nhớ bâng khuâng mùi lúa nếp non, mùi cốm mới thơm nồng. Nó làm cho con người bừng lên nỗi nhớ da diết ko thôi cái hương vị đặm đà của quê hương xứ sở. Người Hà Nội đi đâu cũng chẳng thể nào quên được cái vị thơm nồng của những hạt cốm được gói trong tầng lớp lá sen. Cũng như Hữu Thỉnh, ông nhìn thấy cái thứ mùi biệt lập, đặc thù của mùa thu – “hương ổi”, cái mùi hương đấy vấn vít trong làn gió thu làm cho người nào cũng phải vấn vương:

“Bỗng nhìn thấy hương ổi
Phả vào trong gió thu
Sương dùng dắng qua ngõ
Nghe đâu thu đã về”

Chẳng phải tới thơ Nguyễn Đình Thi ta mới biết tới món đặc sản đấy của Hà Nội, nhưng từ trong những bài văn xuôi của Vũ Bằng, của Thạch Lam cũng luôn nhắc nhở rằng: cốm vòng Hà Nội là “thức quà riêng của tổ quốc”, “thức quà cao nhã và thuần khiết”. Nhưng tới với thơ Nguyễn Đình Thi, người ta lại cảm thu được nét đẹp thoáng chút buồn của hồn quê hương tổ quốc, của Hà Nội trong hương cốm mùa thu.

Dòng hồi ức triền miên đưa Nguyễn Đình Thi trở về những 5 tháng của dĩ vãng, nhắc ông nhớ đến những hoài niệm xưa kia. Lòng ông trải ra với bao cảm xúc dồn nén, những kỉ niệm xưa ùa về, dâng tràn trong nỗi lòng người nhà thơ:

“Tôi nhớ những ngày thu đã xa
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may”

“Những ngày thu đã xa” nhưng Nguyễn Đình Thi nhắc đến phải chăng là những ngày thu trước ngày từ giã quê hương, Hà Nội ra đi vì núi sông quốc gia, vì dân tộc dấu yêu. Những ngày thu ấy giờ đã biến thành miền kí ức “đã xa”, hằn in dấu lên tâm hồn người con của Hà Nội. Ra đi vì chí mập, mà nỗi lòng mang nặng niềm thương với Hà Nội thân thương, để đền giờ đây bao lăm nỗi nhớ cứ ùa về trong lòng nhà thơ, nhắc ông nhớ về sáng thu “chớm lạnh” của thành thị quê hương. Cái “chớm lạnh” se se của đầu thu đấy đã gieo vào lòng người biết bao nhung nhớ. “Chớm lạnh” nghe sao nhưng gợi tả gợi tình, nó ko chỉ diễn đạt những cơn gió vừa se se hiu hắt của những buổi sáng mùa thu nhưng còn ẩn trong ấy là cảm nhận của con người. Vậy giữa những ngày “chớm lạnh trong lòng Hà Nội” đấy, ta có gì để nhớ? Ta nhớ “những tuyến phố dài xao xác hơi may”. Hà Nội 3 mươi 6 phố phường, mỗi tuyến phố lại gợi lên những cảm giác riêng, ko khí riêng, để làm lên cái riêng dị biệt của Hà Nội.Chẳng vậy nhưng Nguyễn Đình Thi lại nhớ da diết “những tuyến phố Hà Nội” khi mùa thu “chớm lạnh” tới thế! Bởi hình ảnh của những tuyến đường với những chiếc lá vàng bay trong gió thu, mang theo cái hơi thu hiu hiu, làm cho lòng người thêm se sắt. Nguyễn Đình Thi đã khôn khéo lồng vào trong câu thơ 1 từ Hán Việt “hơi may”, vừa tinh tế lại quá chừng giàu sức tưởng. “Hơi may”, cũng có tức là gió lạnh, thế mà đọc lên 2 tiếng “hơi may”, người ta thấy nó sao tình tứ, ngọt ngào quá! Nếu đặt 2 từ “gió lạnh” ở đây để thay thế thì ko khí của câu thơ chẳng hề cái ko khí se se kia sẽ nhuốm màu giá lạnh hay sao?

Trong thơ xưa, Nguyễn Khuyến cũng đã có lần dùng từ “hơi may” để gợi tả những cơn gió thu, cái từ nhưng chỉ gợi lên cái ko khí lành lạnh, se se chứ chẳng phải cái giá lạnh mang hơi thở của mùa đông:

“Loáng thoáng ngô đồng mấy lá bay
Tin thu heo hắt lọt hơi may”.

Không những vậy, tác giả còn đặt ở đây từ láy “xao xác”. Chỉ nghe thôi người ta đã cảm thu được âm thanh của những chiếc lá bay, đang nhẹ cuốn trên từng hè phố, tuyến phố. Đấy là tiếng lá rơi, âm thanh của những nhánh cây đang khẽ rùng mình trong cái “chớm lạnh” đầu thu.

“Những tuyến phố dài xao xác hơi may”

Phố Hà Nội bấy lâu luôn nổi danh với những vẻ đẹp cổ xưa và thu Hà Nội cũng vậy, cũng làm cho người ta man mác buồn, bâng khuâng 1 nỗi nhớ khẩn thiết. Chỉ với vài nét bút, Nguyễn Đình Thi đã vẽ lên 1 Hà Nội của “những ngày đã xa” với cái chớm lạnh se sắt đầu thu của những cơn gió thu, với cái âm thanh “xao xác hơi may” của những chiếc lá vàng. Ông đã để lại trong lòng chúng ta 1 cảm nhận rất riêng về thu Hà Nội. Phcửa ải mến thương Hà Nội tới thế nào, thông suốt Hà Nội thế nào, ông mới trân quý, mới gợi tả được mùa thu Hà Nội đẹp tới như thế?

Và 2 câu cuối của khổ thơ, Nguyễn Đình Thi lại cất lên nỗi lòng của mình trong tâm cảnh của người ra đi. Giọng thơ ông vẫn vậy, vẫn buồn thương da diết, mà ở đây, cái buồn đấy như nhân lên gấp bội lần vừa sâu lắng lại vừa tha thiết, non nỉ:

“Người ra tiên phong ko ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy”.

“Người ra đi” vì chí mập quốc gia, nghe theo tiếng gọi của Quốc gia, biết là thế mà sao trong lòng còn vương vấn, còn quyến luyến quá chừng thế này. Mang trong lòng biết bao kỉ niệm về Hà Nội, về mùa thu của Hà Nội với hương cốm mới, với cái chớm lạnh, cái xao xác của những lá sấu, lá me bay, ấy là hành trang để người chiến sĩ bước ra đi. Câu thơ vang lên nhưng ta nghe thấy cả tiếng lòng phấn đấu tới cực độ của người chiến sĩ. “Không ngoảnh lại” phải chăng ấy là sự phấn đấu ra đi để đem về hòa bình, đem về những sáng mùa thu trong mát “như sáng 5 xưa”? Nghe đâu đây âm vang của những lời thề “cảm tử cho Quốc gia quyết sinh” của những người lính 5 nào!

Câu thơ sau nối tiếp quả là 1 câu thơ rực rỡ. Người ra đi để lại sau lưng là những giọt nắng thu vương vãi trên thềm nhà, là lá thu rơi trên nền đất, trải rộng trên “những phố dài”. Câu thơ ko chỉ dùng để tả cảnh nhưng còn dùng để nói lên nỗi lòng của chính tác giả. Đấy là sự quyến luyến, sự ngập dừng chẳng muốn rời xa. Mặc dầu ra đi với phấn đấu “đầu ko ngoảnh lại”, khí thế là thế, mà không thể tránh khỏi những phút quyến luyến, nghẹn ngào thương nhớ. Cái quay lưng của người chiến sĩ phấn đấu là thế, mà nghe sao bâng khuâng quá chừng, bởi người nhà thơ – chiến sĩ đấy còn quyến luyến với quê hương, với mùa thu quê nhà. Xúc cảm đấy hình như là xúc cảm chung của lứa thanh niên trí thức ra đi vì Quốc gia thời đấy bởi Quang Dũng cũng đã từng viết:

“Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”.

Từ chiến khu bóng gió, người chiến sĩ nhớ về quê nhà với bao tình thương yêu, nỗi nhớ man mác sâu nặng tràn đầy cả niềm kiêu hãnh.

Đoạn thơ trên là đoạn khởi đầu của tác phẩm “Tổ quốc” được thai nghén trong khoảng 8 5 của tác giả Nguyễn Đình Thi. Đây là 1 trong những tác phẩm hoàn hảo nhất của ông, ko chỉ về mặt ý nghĩa nhưng là cả nghệ thuật nữa. Đã bao người viết về thu Hà Nội, mà chưa người nào có cái nhìn vừa giác quan lại thâm thúy như ông, bởi ông là người con của Hà Nội, gắn bó với Hà Nội suốt những tháng 5 tuổi thơ. Mùa thu Hà Nội trong ông mang nỗi buồn day dứt, khó tả, mang theo cả hồn thơ núi sông muôn thuở nữa. 1 chút “xao xác hơi may”, “hương cốm mới”, cái “chớm lạnh” trên “những phố dài” cổ xưa, tất cả đều làm nên 1 mùa thu khó quên trong lòng người ly biệt. Vậy nên, dù phấn đấu ra đi vì chí mập quốc gia, người khách ly biệt cũng không thể nào thôi quyến luyến nắng thu, lá thu đang “rơi đầy” ngoài “thềm” trong gió thu kia.

Đoạn thơ đã gợi tả hoàn hảo hình ảnh của mùa thu Hà Nội trong nỗi nhớ của người ly biệt. Nguyễn Đình Thi đã tạo điều kiện cho chúng ta càng thêm yêu hơn dáng hình quốc gia quê hương mình, yêu thêm những tuyến phố cổ xưa của Hà Nội -Thăng Long nghìn 5 văn hiến.

——————–HẾT——————–


Tổ quốc là bài thơ điển hình trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Đình Thi, kế bên bài Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi, các em có thể tham khảo: Bình giảng bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi. Hình tượng tổ quốc đau thương nhưng quả cảm trong bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi, So sánh hình tượng tổ quốc trong bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm và Nguyễn Đình Thi, Bình giảng khổ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi.

.


Thông tin thêm về Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi

Nếu em vẫn chưa biết cách phân tách 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi sao cho khoa học, đầy đủ các ý chính, vậy em có thể tham khảo bài văn mẫu dưới đây của chúng tôi để nắm vững hơn kỹ năng viết bài văn phân tách văn chương.
Đề bài: Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi
Mục Lục bài viết:I. Dàn ý cụ thể    1. Mở bài    2. Thân bài    3. Kết bàiII. Bài văn mẫu

Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi 
I. Dàn ý Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi (Chuẩn)
1. Mở bài
– Giới thiệu về tác giả, tác phẩm– Trích đoạn thơ (7 câu thơ đầu)
2. Thân bài
– Giới thiệu nội dung của 7 câu thơ (nỗi nhớ của người ly biệt trước mùa thu của Hà Nội).– Hai câu đầu: Mùa thu trong nỗi nhớ+ “Mát trong”: Không gian mát lành của trời thu, hồn thu của núi sông được tóm gọn lại.+ So sánh “sáng mát trong như sáng 5 xưa”: “5 xưa”: 5 của những ngày Hà Nội trước chiến tranh hay là 5 nhưng Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập?+ “Hương cốm mới”: Đặc thù riêng của Hà Nội, thức quà ngon lành, thơm ngát trong gió thu (So sánh với hương ổi trong thơ Hữu Thỉnh).
– Ba câu tiếp: Hồi ức về mùa thu của Hà Nội+ Tác giả đứng ở ngày nay nhớ về dĩ vãng 5 xưa “ngày thu đã xa”.+ “Nhớ”: Sự hoài niệm từ trong tâm hồn. Nhà thơ sử dụng nghệ thuật “đồng hiện” tái tạo cả dĩ vãng và ngày nay trong cùng 1 khổ thơ.+ “Những ngày thu đã xa”: Những ngày thu lúc thi sĩ còn được ở giữa Hà Nội, cảm nhận sự chuyển đổi của trời thu Hà Nội => mùa thu in hằn sâu đậm trong tâm não.+ “Chớm lạnh”: Vừa mới bước vào cái lạnh, chỉ hơi se sắt, hiu hiu => 1 từ gợi tả tinh tế, cảm nhận cái lạnh mơn man da thịt con người.+ Nhà thơ nhớ đến những tuyến phố dài của Hà Nội đang trong mùa thay lá, xao xác những lá vàng bay trong gió lạnh.+ “Hơi may”: Gió lạnh – từ Hán Việt, đặt từ “hơi may” vào câu thơ khiến câu thơ nhẹ nhõm, tinh tế hơn (so sánh với thơ Nguyễn Khuyến).+ “Xao xác”: Từ tượng thanh gợi tả âm thanh của những chiếc lá thu bay
– Hai câu cuối: Quyết tâm ra đi của chàng trai Hà Nội:+ “Người ra đi”: Những người con Hà Nội, những chàng trai Hà Nội từ giã qua hương ra đi vì chí mập quốc gia.+ “Đầu ko ngoảnh lại”: Quyết tâm đanh thép, bước đi ko chút quyến luyến.+ Thế mà, “sau lưng thềm nắng lá rơi đầy”: Mùa thu còn ở lại phía sau, quê hương thân thương cũng ở lại phía sau, chút quyến luyến còn lại trong thâm tâm chàng trẻ trai.=>Nói là đi ko quyến luyến mà thực trong tâm họ là sự xâu xé nội tâm tới cao độ. Đây là tâm lý chung của lớp thanh niên trí thức ra đi mùa thu 5 đấy.
– Kết luận chung:+ 7 câu thơ trên trình bày tình yêu mùa thu của tác giả+ Mỗi câu thơ tràn đầy tình cảm, kết lại chấp thuận phấn đấu ra đi vì sự nghiệp của quốc gia.+ Nghệ thuật so sánh, đồng hiện được sử dụng cởi mở.+ Ngôn từ đầy biểu cảm, tinh tế.
3. Kết bài
– Tình yêu quê hương của thi sĩ hết sức thâm thúy phê chuẩn bức tranh về mùa thu Hà Nội trong nỗi nhớ.
 
II. Bài văn mẫu Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi (Chuẩn)
“Tháng 8 mùa thu, lá rơi vàng chưa nhỉ? Từ độ người đi, nhớ thương lặng thầm, …” Nhắc về mùa thu của quốc gia Việt Nam thì chẳng đâu hơn mùa thu của Hà Nội, cái mùa nhưng mỗi con người Việt Nam luôn cảm thấy bổi hổi, thân yêu nhất. Mùa thu của 1 Hà Nội – Thăng Long nghìn 5 văn hiến cứ vương vấn, da diết trong ta biết bao điều. Thu Hà Nội thật đẹp, thật nên thơ, trữ tình. Chẳng vậy nhưng bất kỳ người con nào của Hà Nội đi xa cũng đều nhớ về quê hương, nơi có Hồ Tây chiều hôm, có vòi hoa sen thơm, có “hương cốm mới” và có 1 mùa thu thật dịu dàng. Với Nguyễn Đình Thi cũng vậy, Hà Nội trong ông, quê hương tổ quốc trong ông là 1 mùa thu của Hà Nội thật bình an, vấn vương tâm hồn người:
“Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mớiTôi nhớ những ngày thu đã xaSáng chớm lạnh trong lòng Hà NộiNhững tuyến phố dài xao xác hơi mayNgười ra tiên phong ko ngoảnh lạiSau lưng thềm nắng lá rơi đầy.”
Chẳng phải mùa xuân với những đóa hoa thơm đặc sắc khoe sắc màu, chẳng phải mùa hạ với tiếng ve kêu râm ran, cũng chẳng hề mùa đông với những vạt sương bảng lảng trên mặt hồ Gươm buổi sớm, mùa thu của Hà Nội mới là thứ làm cho Nguyễn Đình Thi luôn bâng khuâng mỗi lúc nhớ về. Bởi Hà Nội hấp dẫn nhất, dịu dàng nhất có nhẽ chính trong những ngày với sắc trời thu này. Mang hàn huyên của 1 người ra đi, Nguyễn Đình Thi đã vẽ lại mùa thu ly biệt thật rực rỡ đã từ nửa thế kỉ trước thế nhưng vẫn khiến tâm hồn người đọc chúng ta vấn vương mãi ko thôi.
Bắt đầu bài thơ, Nguyễn Đình Thi đã viết trong nỗi nhung nhớ tới cháy lòng, nhớ 1 mùa thu đã xa. Ông đã xúc động nhưng viết lên cái hồn của tổ quốc muôn thuở để khởi đầu cho bài thơ “Tổ quốc”:
“Sáng mát trong như sáng 5 xưaGió thổi mùa thu hương cốm mới”.
Những rung động sâu thẳm trong tâm hồn tác giả đã khiến ông tái tạo lên 1 mùa thu trong nỗi nhớ triền miên của mình. Những sáng mùa thu với hương gió lạnh se se áo, với những chùm hoa sữa ngây ngất lòng người, với bầu trời xanh, với khí trong sạch, … Như Nguyễn Khuyến cũng đã gợi tả:
“Tầng mây lửng lơ trời xanh ngắt”
Phcửa ải, bầu trời đấy thật trong sạch, “mát trong” biết bao lăm như những tháng ngày “5 xưa”. Chỉ với 2 từ “mát trong” hình như làm cho tâm hồn của chúng ta được đắm trong cái ko khí của làn gió thu mơn man khắp da thịt, thổi mát của tâm hồn con người làm cho ta thật lâng lâng. Chỉ với 2 chữ này thôi, cả 1 mùa thu với khí thu, hồn thu của núi sông được tóm lại thật ngăn nắp, với màu sắc thật xinh xắn. Ở đây, Nguyễn Đình Thi đã sử dụng phép so sánh giữa ngày nay và dĩ vãng “sáng mát trong” của ngày bữa nay với “sáng 5 xưa”. Đặt vào thời khắc sáng tác bài thơ này, chúng ta mới thật hiểu được ý của tác giả. Bài thơ được sáng tác trong khoảng 8 5, 8 5 trời thai nghén từ 1948 tới 1955, biết bao mùa thu đã đi qua Hà Nội, có những 5 tháng chiến tranh ác liệt, có những 5 tháng thật êm dịu. Thế mà, sáng mùa thu này, thu Hà Nội quay về là thu Hà Nội, dịu dàng, trong trẻo như xưa, như những ngày thu êm ả, chiến tranh chưa mở màn. Hay cũng có thế là mùa thu độc lập trước hết sau những 5 tháng dài của chiến tranh lúc Bác Hồ thân thương của chúng ta đứng giữa quảng trường Ba Đình lịch sử dõng dạc đọc bản Tuyên Ngôn khai sinh ra 1 nước Việt Nam độc lập tự do? Nhưng dù là gì thì mùa thu Hà Nội vẫn “mát trong” như thế, vẫn đẹp và bình an như thế.
Câu thơ thứ 2, Nguyễn Đình Thi đã viết:
“Gió thổi mùa thu hương cốm mới”
Nếu nhắc về thu Hà Nội nhưng ko nhắc đến món cốm gói trong lá sen thì có nhẽ sẽ là 1 khuyết điểm mập. Thế nên, trong cái nhớ quyến luyến của 1 người sắp đi xa, thức quà đặc sản nhưng Nguyễn Đình Thi nhớ nhất là món cốm làng Vòng. Hương gió thu thoang thoảng thổi qua đây mang theo “hương cốm mới”. Cái hương cốm đấy quyện sánh lại trong làn gió thu, lướt qua những tuyến phố, phả vào lòng người nỗi nhớ bâng khuâng mùi lúa nếp non, mùi cốm mới thơm nồng. Nó làm cho con người bừng lên nỗi nhớ da diết ko thôi cái hương vị đặm đà của quê hương xứ sở. Người Hà Nội đi đâu cũng chẳng thể nào quên được cái vị thơm nồng của những hạt cốm được gói trong tầng lớp lá sen. Cũng như Hữu Thỉnh, ông nhìn thấy cái thứ mùi biệt lập, đặc thù của mùa thu – “hương ổi”, cái mùi hương đấy vấn vít trong làn gió thu làm cho người nào cũng phải vấn vương:
“Bỗng nhìn thấy hương ổiPhả vào trong gió thuSương dùng dắng qua ngõHình như thu đã về”
Chẳng phải tới thơ Nguyễn Đình Thi ta mới biết tới món đặc sản đấy của Hà Nội, nhưng từ trong những bài văn xuôi của Vũ Bằng, của Thạch Lam cũng luôn nhắc nhở rằng: cốm vòng Hà Nội là “thức quà riêng của tổ quốc”, “thức quà cao nhã và thuần khiết”. Nhưng tới với thơ Nguyễn Đình Thi, người ta lại cảm thu được nét đẹp thoáng chút buồn của hồn quê hương tổ quốc, của Hà Nội trong hương cốm mùa thu.
Dòng hồi ức triền miên đưa Nguyễn Đình Thi trở về những 5 tháng của dĩ vãng, nhắc ông nhớ đến những hoài niệm xưa kia. Lòng ông trải ra với bao cảm xúc dồn nén, những kỉ niệm xưa ùa về, dâng tràn trong nỗi lòng người nhà thơ:
“Tôi nhớ những ngày thu đã xaSáng chớm lạnh trong lòng Hà NộiNhững phố dài xao xác hơi may”
“Những ngày thu đã xa” nhưng Nguyễn Đình Thi nhắc đến phải chăng là những ngày thu trước ngày từ giã quê hương, Hà Nội ra đi vì núi sông quốc gia, vì dân tộc dấu yêu. Những ngày thu ấy giờ đã biến thành miền kí ức “đã xa”, hằn in dấu lên tâm hồn người con của Hà Nội. Ra đi vì chí mập, mà nỗi lòng mang nặng niềm thương với Hà Nội thân thương, để đền giờ đây bao lăm nỗi nhớ cứ ùa về trong lòng nhà thơ, nhắc ông nhớ về sáng thu “chớm lạnh” của thành thị quê hương. Cái “chớm lạnh” se se của đầu thu đấy đã gieo vào lòng người biết bao nhung nhớ. “Chớm lạnh” nghe sao nhưng gợi tả gợi tình, nó ko chỉ diễn đạt những cơn gió vừa se se hiu hắt của những buổi sáng mùa thu nhưng còn ẩn trong ấy là cảm nhận của con người. Vậy giữa những ngày “chớm lạnh trong lòng Hà Nội” đấy, ta có gì để nhớ? Ta nhớ “những tuyến phố dài xao xác hơi may”. Hà Nội 3 mươi 6 phố phường, mỗi tuyến phố lại gợi lên những cảm giác riêng, ko khí riêng, để làm lên cái riêng dị biệt của Hà Nội.Chẳng vậy nhưng Nguyễn Đình Thi lại nhớ da diết “những tuyến phố Hà Nội” khi mùa thu “chớm lạnh” tới thế! Bởi hình ảnh của những tuyến đường với những chiếc lá vàng bay trong gió thu, mang theo cái hơi thu hiu hiu, làm cho lòng người thêm se sắt. Nguyễn Đình Thi đã khôn khéo lồng vào trong câu thơ 1 từ Hán Việt “hơi may”, vừa tinh tế lại quá chừng giàu sức tưởng. “Hơi may”, cũng có tức là gió lạnh, thế mà đọc lên 2 tiếng “hơi may”, người ta thấy nó sao tình tứ, ngọt ngào quá! Nếu đặt 2 từ “gió lạnh” ở đây để thay thế thì ko khí của câu thơ chẳng hề cái ko khí se se kia sẽ nhuốm màu giá lạnh hay sao?
Trong thơ xưa, Nguyễn Khuyến cũng đã có lần dùng từ “hơi may” để gợi tả những cơn gió thu, cái từ nhưng chỉ gợi lên cái ko khí lành lạnh, se se chứ chẳng phải cái giá lạnh mang hơi thở của mùa đông:
“Loáng thoáng ngô đồng mấy lá bayTin thu heo hắt lọt hơi may”.
Không những vậy, tác giả còn đặt ở đây từ láy “xao xác”. Chỉ nghe thôi người ta đã cảm thu được âm thanh của những chiếc lá bay, đang nhẹ cuốn trên từng hè phố, tuyến phố. Đấy là tiếng lá rơi, âm thanh của những nhánh cây đang khẽ rùng mình trong cái “chớm lạnh” đầu thu.
“Những tuyến phố dài xao xác hơi may”
Phố Hà Nội bấy lâu luôn nổi danh với những vẻ đẹp cổ xưa và thu Hà Nội cũng vậy, cũng làm cho người ta man mác buồn, bâng khuâng 1 nỗi nhớ khẩn thiết. Chỉ với vài nét bút, Nguyễn Đình Thi đã vẽ lên 1 Hà Nội của “những ngày đã xa” với cái chớm lạnh se sắt đầu thu của những cơn gió thu, với cái âm thanh “xao xác hơi may” của những chiếc lá vàng. Ông đã để lại trong lòng chúng ta 1 cảm nhận rất riêng về thu Hà Nội. Phcửa ải mến thương Hà Nội tới thế nào, thông suốt Hà Nội thế nào, ông mới trân quý, mới gợi tả được mùa thu Hà Nội đẹp tới như thế?
Và 2 câu cuối của khổ thơ, Nguyễn Đình Thi lại cất lên nỗi lòng của mình trong tâm cảnh của người ra đi. Giọng thơ ông vẫn vậy, vẫn buồn thương da diết, mà ở đây, cái buồn đấy như nhân lên gấp bội lần vừa sâu lắng lại vừa tha thiết, non nỉ:
“Người ra tiên phong ko ngoảnh lạiSau lưng thềm nắng lá rơi đầy”.
“Người ra đi” vì chí mập quốc gia, nghe theo tiếng gọi của Quốc gia, biết là thế mà sao trong lòng còn vương vấn, còn quyến luyến quá chừng thế này. Mang trong lòng biết bao kỉ niệm về Hà Nội, về mùa thu của Hà Nội với hương cốm mới, với cái chớm lạnh, cái xao xác của những lá sấu, lá me bay, ấy là hành trang để người chiến sĩ bước ra đi. Câu thơ vang lên nhưng ta nghe thấy cả tiếng lòng phấn đấu tới cực độ của người chiến sĩ. “Không ngoảnh lại” phải chăng ấy là sự phấn đấu ra đi để đem về hòa bình, đem về những sáng mùa thu trong mát “như sáng 5 xưa”? Nghe đâu đây âm vang của những lời thề “cảm tử cho Quốc gia quyết sinh” của những người lính 5 nào!
Câu thơ sau nối tiếp quả là 1 câu thơ rực rỡ. Người ra đi để lại sau lưng là những giọt nắng thu vương vãi trên thềm nhà, là lá thu rơi trên nền đất, trải rộng trên “những phố dài”. Câu thơ ko chỉ dùng để tả cảnh nhưng còn dùng để nói lên nỗi lòng của chính tác giả. Đấy là sự quyến luyến, sự ngập dừng chẳng muốn rời xa. Mặc dầu ra đi với phấn đấu “đầu ko ngoảnh lại”, khí thế là thế, mà không thể tránh khỏi những phút quyến luyến, nghẹn ngào thương nhớ. Cái quay lưng của người chiến sĩ phấn đấu là thế, mà nghe sao bâng khuâng quá chừng, bởi người nhà thơ – chiến sĩ đấy còn quyến luyến với quê hương, với mùa thu quê nhà. Xúc cảm đấy hình như là xúc cảm chung của lứa thanh niên trí thức ra đi vì Quốc gia thời đấy bởi Quang Dũng cũng đã từng viết:
“Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm”.
Từ chiến khu bóng gió, người chiến sĩ nhớ về quê nhà với bao tình thương yêu, nỗi nhớ man mác sâu nặng tràn đầy cả niềm kiêu hãnh.
Đoạn thơ trên là đoạn khởi đầu của tác phẩm “Tổ quốc” được thai nghén trong khoảng 8 5 của tác giả Nguyễn Đình Thi. Đây là 1 trong những tác phẩm hoàn hảo nhất của ông, ko chỉ về mặt ý nghĩa nhưng là cả nghệ thuật nữa. Đã bao người viết về thu Hà Nội, mà chưa người nào có cái nhìn vừa giác quan lại thâm thúy như ông, bởi ông là người con của Hà Nội, gắn bó với Hà Nội suốt những tháng 5 tuổi thơ. Mùa thu Hà Nội trong ông mang nỗi buồn day dứt, khó tả, mang theo cả hồn thơ núi sông muôn thuở nữa. 1 chút “xao xác hơi may”, “hương cốm mới”, cái “chớm lạnh” trên “những phố dài” cổ xưa, tất cả đều làm nên 1 mùa thu khó quên trong lòng người ly biệt. Vậy nên, dù phấn đấu ra đi vì chí mập quốc gia, người khách ly biệt cũng không thể nào thôi quyến luyến nắng thu, lá thu đang “rơi đầy” ngoài “thềm” trong gió thu kia.
Đoạn thơ đã gợi tả hoàn hảo hình ảnh của mùa thu Hà Nội trong nỗi nhớ của người ly biệt. Nguyễn Đình Thi đã tạo điều kiện cho chúng ta càng thêm yêu hơn dáng hình quốc gia quê hương mình, yêu thêm những tuyến phố cổ xưa của Hà Nội -Thăng Long nghìn 5 văn hiến.
——————–HẾT——————–
Tổ quốc là bài thơ điển hình trong sự nghiệp sáng tác của Nguyễn Đình Thi, kế bên bài Phân tích 7 câu thơ đầu trong bài Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi, các em có thể tham khảo: Bình giảng bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi. Hình tượng tổ quốc đau thương nhưng quả cảm trong bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi, So sánh hình tượng tổ quốc trong bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Khoa Điềm và Nguyễn Đình Thi, Bình giảng khổ cuối bài thơ Tổ quốc của Nguyễn Đình Thi.

TagsBài văn hay lớp 12 Học Tập – Giáo dục Văn mẫu

[rule_2_plain] [rule_3_plain]

#Phân #tích #câu #thơ #đầu #trong #bài #Đất #nước #của #Nguyễn #Đình #Thi


  • Du Học Mỹ Âu
  • #Phân #tích #câu #thơ #đầu #trong #bài #Đất #nước #của #Nguyễn #Đình #Thi

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button